XL Puławy

     XL - znaczy czterdzieste jubileuszowe Międzynarodowe Warsztaty Jazzowe „Puławy 2010”, które od 1970 roku organizuje Polskie Stowarzyszenie Jazzowe oraz Fundacja Jazz Jamboree w ramach swoich celów statutowych związanych z upowszechnianiem i rozwojem jazzu w naszym kraju. Warsztaty adresowane są do utalentowanej muzycznie młodzieży polskiej oraz z państw ościennych i zaprzyjaźnionych, która poszukuje swojej artystycznej drogi życiowej. Z przyczyn formalnych, ci młodzi ludzie muszą mieć ukończone 16 lat, ale górna granica wieku nie jest zakreślona i wśród uczestników warsztatów zdarzają się pojedyncze przypadki osób liczących sobie dobre kilkadziesiąt lat. Bywa również tak, że za zgodą organizatorów, w zajęciach bierze udział przywożony przez dziadka przebywający w okolicach Puław na wakacjach 14 letni wnuk grający na saksofonie altowym.

    XL – znaczy również duży wymiar, bo Międzynarodowe Warsztaty Jazzowe mają właśnie taki rozmiar, odkąd przeniosły się z Chodzieży do Puław, przy bardzo przyjaznym nastawieniu do tego przedsięwzięcia Urzędu Miasta Puławy wraz z Puławskim Ośrodkiem Kultury „Dom Chemika” [POK], w którego licznych pomieszczeniach odbywają się wszystkie merytoryczne zajęcia grupowe, otwarte dla mieszkańców Puław koncerty jazzowe, oraz trwające do białego ranka codzienne jam sessions w klubie o wdzięcznej nazwie „Smok”. Przez prawie dwa tygodnie to historyczne polskie miasto tętni jazzem praktycznie przez 24 godziny na dobę.

      Duży wymiar warsztatów zapewnia znakomita i sprawdzona międzynarodowa kadra dydaktyczna pod kierownictwem prof. Janusza Szprota (polskiego muzykologa i pianisty jazzowego), który od wielu lat jest wykładowcą na Uniwersytecie Bilkent w Ankarze (Turcja). Właśnie dzięki rozlicznym międzynarodowym kontaktom prof. Szprota, obok wybitnych polskich artystów muzyków jazzowych z dydaktycznym doświadczeniem (Akademia Muzyczna w Katowicach, średnia Szkoła Muzyczna przy ul. Bednarskiej w Warszawie), zajęcia na warsztatach prowadzą wykładowcy z amerykańskich i tureckich uniwersytetów. Młodym wokalnym i instrumentalnym solistom akompaniują profesjonalne sekcje rytmiczne, w skład których wchodzą uznani polscy muzycy jazzowi. W tym roku grały trzy takie sekcje: pierwsza – Wojciech Majewski (p), Wojciech Pulcyn (b), Kazimierz Jonkisz (dr); druga – Bogdan Hołownia (p), Mariusz Bogdanowicz (b), Sebastian Frąckiewicz (dr), trzecia – Tomasz Jędrzejewski (p), Piotr Rodowicz (b), Grzegorz Masłowski (dr). Uczestnicy warsztatów mogą również korzystać z profesjonalnej biblioteki muzycznej POK, w której znajduje się prawie 10-tysięczny zbiór woluminów jazzowych (nutowych i książkowych). Otrzymują oni także od organizatorów warsztatów specjalnie opracowany przez J. Szprota podręcznik pt. „Materiały do ćwiczeń improwizacji jazzowej”, zaopatrzony w stosowny audialny CD do samokształcenia, który może służyć im pomocą przez całe „jazzowe” życie.  Wszystko to razem sprawia, że puławskie warsztaty jazzowe PSJ na tle innych tego rodzaju coraz liczniejszych „wakacyjnych letnich szkół jazzowych” organizowanych w naszym kraju, mają wyróżniający się poziom merytoryczny i artystyczny.

    Tegoroczne warsztaty jazzowe, które się odbywały od 8 do 18 lipca, były bardzo udane. Dowodem tego był koncert finałowy, który rozpoczął się 17 lipca w sobotę o godzinie 19:00, a zakończył się nad ranem w niedzielę. Wiele wskazuje na to, że jubileuszowe warsztaty zgromadziły niezwykle utalentowaną młodzież jazzową. Okazjonalnie skonstruowany z uczestników warsztatów „Big Band Puławy”, pod kierunkiem Dante Luciani – puzonisty, band leadera i wykładowcy z Miami University (USA), rozpoczął koncert finałowy we wspaniałym stylu. Standardy w jego wykonaniu miały brzmienie, którego nie powstydziłby się nie jeden profesjonalny big band. Należy pamiętać, że ta grupa pracowała ze sobą praktycznie około tygodnia, a to co przez ten czas osiągnęła graniczy z cudem. Luciani sprawił ten cud, ale miał do dyspozycji bardzo utalentowanych muzyków. W trakcie występu zmieniali się poszczególni instrumentaliści, dochodzili soliści, co w niczym nie zmieniało brzmienia i big bandowej dyscypliny. W czasach, gdy nie ma przede wszystkim z powodów finansowych, przyjaznego klimatu dla tworzenia dużych liczbowo jazzowych formacji muzycznych, a tym samym startujący do swej artystycznej kariery młodzi muzycy, praktycznie nie mają szansy zdobycia tak bardzo potrzebnych w jazzie szlifów, pracę Lucianiego bardzo trudno przecenić. Tak sobie myślę, że tylko dla grania w big bandzie, warsztaty puławskie mają swój głęboki sens edukacyjny. A przecież młodzi instrumentaliści poznają na nim tajemnice jazzu w klasach: fortepianu (prowadzenie Wojciech Niedziela oraz Kuba Stankiewicz), kontrabasu i gitary basowej (prowadzenie Kamil Erdem z Turcji i Jacek Niedziela), gitary (prowadzenie Artur Lisicki i Konrad Zemier), puzonu i trąbki (prowadzenie Ruben Caban - Portorykańczyk mieszkający w USA), saksofonu i fletu (prowadzenie Piotr Baron) oraz perkusji (prowadzenie Marcin Jahr oraz Zbigniew Lewandowski).

     Jak zwykle najliczniejszą grupę na warsztatach stanowili wokaliści (ponad 70 osób, z liczącą przewagą wokalistek). Aby warsztaty mogły spełnić oczekiwania uczestników, trzeba było stworzyć trzy klasy wokalne, które poprowadzili: Sibel Kose z Turcji, Janusz Szrom i Inga Lewandowska. Dodatkowo dla wokalistów zajęcia z emisji i techniki głosu (Speech Level Singing) prowadził Marek Stawiński. Dla wszystkich uczestników warsztatów, fascynujące wykłady z Historii Jazzu, wspomagane unikalnymi materiałami audio-wizualnymi, prowadził Jacek Niedziela, a zajęcia z Teorii Improwizacji miał Janusz Szprot.

   Kadra dydaktyczna miała bardzo trudne zadanie wytypowania do koncertu finałowego wyróżniających się młodych artystów muzyków i wokalistów. W rezultacie na estradzie pojawiły się następujące zespoły i wokaliści: „Savoir Vivre” (opiekun: Kuba Stankiewicz), „Whisper Not” (op.Piotr Baron), wokaliści Ewa Siwak, Grażyna Sobocińska i Jan Bogdaniuk (z klasy Ingi Lewandowskiej), „Chłopaki z Facebooka”, Wcisło trio” (op.Piotr Rodowicz), Accordion Quadro” (op.Jacek Niedziela), wokaliści The Modern (Model) Jazz Quintet, Jakub Kawałek, Paulina Grochowska, Sabina Byrczek, Teona Niazashvili z Gruzji (z klasy Janusza Szroma), solo na gitarze basowej Kamil Pełka (op.Kamil Erdem), „Sześć Babek z Piasku”, „Kwartet Okolicznościowy” (op.Marcin Jahr), wokalistki Maja Frontczak, Olga Boczar, Sylwia Wąsik, Małgorzata Binek, Anna Andrzejewska, Nika Lubowicz, Aga Musiał, Małgorzata Hutek (z klasy Sibel Kose), „Drugie Drzwi” (op.Wojciech Niedziela), Dariusz „Batory” Szczepański (ts) z Tomilem Toflińskim (p), Zawadzki/Kądziela Band z udziałem Konrada Zemlera (g). Na zakończenie koncertu finałowego był krótki występ  kadry dydaktycznej oraz w wykonaniu prawie 200 osób (wszystkich uczestników warsztatów)  Come Dance With Me – przygotowany pod kierownictwem Janusza Szprota, nawiązujący klimatycznie i rytmicznie do afrykańskich korzeni jazzu. Należy również wyjaśnić czytelnikom JF, że w warsztatach jazzowych brały udział istniejące całe zespoły jazzowe (w programie koncertu finałowego bez podawanego opiekuna). Pozostałe grupy spontanicznie powstawały w trakcie trwania warsztatów.

      Repertuar wykonywanych podczas koncertu finałowego utworów był bardzo zróżnicowany, od znanych standardów po własne utwory. Łącznie wykonano ponad 30 kompozycji, co mogło satysfakcjonować licznie zgromadzoną na koncercie publiczność. Z oczywistych przyczyn nie należy nikogo z uczestników warsztatów personalnie wyróżniać, aby nie zapeszać ewentualnej przyszłej kariery artystycznej. Z całą pewnością można natomiast powiedzieć, że mamy wybitnie utalentowane kolejne pokolenie jazzowe, które  czuje jazz i już wie jak go grać. Od strony technicznej są coraz lepiej przygotowani, a na warsztatach zdobywają umiejętności rozumienia tajników tego gatunku muzyki. Najczęściej uczestnicy warsztatów rekrutują się z niewielkich miast i miasteczek, gdzie kontakt na żywo z dobrym jazzem ma charakter okazjonalny, lub jest prawie niemożliwy nie mówiąc już o tym, że nie można konsultować się z profesjonalnymi muzykami; zadawać im pytań, szukać wyjaśnień dla swoich wątpliwości etc. Puławskie Warsztaty Jazzowe od wielu lat dają taką szansę ich uczestnikom. Jest to swoistego rodzaju cykliczna szkoła jazzu, bo wielu z nich przyjeżdża do Puław przez kilka lat, zaczynając jako uczniowie starszych klas licealnych, a kończąc jako studenci wyższych uczelni, niekoniecznie muzycznych, lub aktywni zawodowo dorośli ludzie, którzy kochają grać jazz. Nierzadko zdarza się, że podczas warsztatów ich uczestnicy obchodzą swoje osiemnaste urodziny. W tym roku było również kilka takich przypadków, nawet podczas koncertu finałowego.

    Na zakończenie warto odnotować, że codziennie odbywały się w dużej Sali Koncertowej POK występy profesjonalnych grup jazowych (m.in. Krzysztof Ścierański, Lena Ledoff) i to nie tylko dla uczestników ale także dla mieszkańców miasta Puławy i przyjezdnych gości. Jeszcze jeden warsztatowy koncert, zasługuje na wyróżnienie - odbył się dzień wcześniej z piątku na sobotę: to występ wszystkich wokalistów. Każdy z nich mógł zaśpiewać jedną piosenkę jazzową z towarzyszeniem profesjonalnej sekcji rytmicznej. Trudno na tej podstawie oceniać talent wokalny poszczególnych osób, ale z całą pewnością mamy rozśpiewaną jazzowo młodzież. Do tej polskiej młodzieży w tym roku dołączyły dzięki Fundacji Jazz Jamboree dwie młode adeptki sztuki wokalnej z dalekiej Gruzji. Było tez kilka stypendiów artystycznych, w tym dla wokalistki z zalanej powodzią Gminy Wilków.

     Organizacyjnie warsztatami kierował Krzysztof Sadowski (prezes PSJ) przy nieocenionej współpracy z kierownictwem POK, na czele z Panią Alicją Bielawską – zastępcą Dyrektora ds. administracji pod opieką dobrego duszka imprezy dyr. Renaty Siedlaczek. Wspierali Międzynarodowe Warsztaty Jazzowe medialnie, mentalnie i finansowo: (UWAGA: INNA KOLEJNOŚĆ) Urząd Miasta Puławy, Stowarzyszenie Autorów ZAiKS, Jazz Forum, Zakłady Azotowe „Puławy”, Stowarzyszenie „Z myślą o człowieku” z Puław, Fundacja Jazz Jamboree, Polskie Stowarzyszenie Jazzowe i Puławski Ośrodek Kultury. Po raz pierwszy od wielu lat, finansowo, z ogólnopolskich środków publicznych, nie wspomogło jubileuszowych, 40-warsztatów Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. A przecież warsztaty głównie przeznaczone są dla polskiej jazzowej młodzieży z całego kraju i należy sądzić, że mieszczą się w polityce kulturalnej naszego państwa. Szczególnie, że ich poziom merytoryczny oraz organizacyjny jest renomowany i wyróżniający.

Mikołaj Ł. Lipowski